کالیمبا چیست؟

کالیمبا سازی قدیمی با قدمت چندین هزار سال است که ریشه در فرهنگ و موسیقی آفریقا و کشور زیمبابوه دارد که به نوعی می توان گفت توسعه یافته یک ساز قدیمی با نام امبیرا یا همان پیانوی افریقایی است که در مراسم های مذهبی،
عروسی ها و سایر گردهم آیی های اجتماعی مورد استفاده قرار می گرفته است.

بدنه کالیمبا یک جعبه صوتی چوبی است که روی جعبه حفره‌ هایی برای تشدید صدا ایجاد شده و برای تقویت صدا درون جعه چوبی از آهن ربا استفاده شده است.ولی در زمان های دور به جای تیغه های فلزی از نی بامبو برای تولید صدا استفاده می شده و برای نواختن این ساز معمولا ساز کالیمبا در بین دو دست قرار گرفته می شود و به آرامی با انگشتان شصت بر روی تیغه های فلزی زخمه زده می شود تا صدای گوشنواز آن شنیده شود.

مدل های مختلفی از ساز کالمیبا در سراسر آفریقا وجود دارد که هرکدام از آنها با توجه به ذوق نوازندگان قبیله تغییراتی یافته اند و نام های متنوعی را به خود گرفته اند از جمله پیانوی شستی – اریمبولا – مبریا و در جزایر کارائیب به اِمبی یرا و کالیمبا معروف است.


کالیمبا در دسته سازهای ایدیوفون‌ یا زخمه ای که ساختاری بسیار استاندارد دارد ( lamellophones) قرار می گیرد به این معنی که صدا توسط یک تیغه کوتاه مرتعش یا همانlamella که یک سر آن ثابت است و در سر دیگر نوازنده به آن ضربه می زند ایجاد می شود.بر خلاف سازهای زهی یا سازهای دهنی مانند فولوت، نوت های فرعی در کالیمبا به صورت غیر هارمونیک هستند و در ابتدا بسیار قوی ولی در ادامه آرام آرام محو می شوند که نتیجه آن صدایی خالص خواهد بود.


در مدلهای کالیبای امروزی که مورد استفاده عموم قرار می گیرند، طول ۱۸ سانتیمتر، عرض ۱۳ سانتیمتر و ارتفاع ۳ سانتیمتر است و وزن هرساز کالیمبا چیزی در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم است.

اجزا ساز کالیمبا

انواع کالیمبا

از لحاظ ظاهری کالیمباها در طرح های مختلف با تعداد تیغه معمولا بین 5 تا 17 طراحی و تولید می شوند و جعبه هم می تواند دارای حفره با طرح های مختلف مااند گوزن، پروانه، اسب تک شاخ و یا گرد ساده باشد یا اینکه اصلا هیچ حفره ای بر روی جعبه نباشد که به این مدل کالیمبای بدون حفره می گویند و انواع حفره دار کالیمبای رزوناتور دار نام دارند. البته نوع 17 تیغه فلزی باجعبه چوبی مستطیل شکل و حفره گرد را می توان رایج ترین مدل ساز کالیمبا دانست. جنس جعبه ها هم متفاوت هستند مانند چوب توت، افرا، راش، بامبو، گردو، صنوبر یا حتی برخی موارد شیشه هم استفاده می شود.

مدل های حفره دار در مقایسه با بدون حفره ( دارای رزوناتور و بدون رزوناتور) دارای میزان صدای بلندتری هستند و البته تفاوت دیگر در اندکی سبکتر بودن و زیبایی ظاهری کالیمبا است.

کالیمبا حفره دار

کالیمبا یک تکه و بدون حفره

تفاوت دیگر در مدلهای مختلف کالیمبا فاصله میان تیغه های آنها است. زمانی که فاصله تیغه ها نزدیکتر باشد نوازندگی مقداری سخت تر می شود و نیاز به دقت بیشتری در انگشت گذاری است بنابر این مدلهای با فاصله تیغه بیشتر را می توان مناسب کودکان دانست از طرفی نیز باید در نظر داشت که زمانی که فاصله تیغه ها خیلی زیاد شود، زدن چند کلید باهم بسیار سخت ویا حتی غیر ممکن می شود بنابر این یک فاصله استاندارد در مدلهای 17 تیغه بسیار می تواند به سهولت و نواختن درست و دقیق کمک کند.

فاصله زیاد بین تیغه ها

فاصله کم بین تیغه ها


آموزش کالیمبا

در ساز کالیبمبا، و بیشتر سازهای خانواده لاملوفون، نت های پایین تر در مرکز ساز و نت های بالاتر در گوشه های سمت چپ و راست ساز قرار گرفته اند. این یک زیبایی ارگونومیک در ساز کالیمباست تا انگشت شست بتواند به گونه ای محور باشد که به راحتی به تمام تیغه ها برسد. اگرچه گونه های دیگری از از این ساز هم وجود دارد که چیدمان نت ها در تیغه های آن به متفاوت است.
با این حال در آموزش کالیمبا عموما از ردیف چیدمانی معمولی استفاده می شود که در آن نت C (دو) در مرکز قرار گرفته و سایر نت ها به تناوب در چپ و راست این نت قرار گرفته اند و چیدمانی مشابه ترکیب زیر را می سازند.
D B G E C A F D C E G B D F A C E

خب پس از شناخت ساز کالیمبا ما نیاز داریم که مباحث تئوری را فرا بگیریم
موسیقی دارای هفت نت اصلی است که می توان با کالیمبای استاندارد اجرا کرد که این هفت نت اصلی شامل :
دو – ر – می – فا – سل – لا – سی
می شود . باید دقت داشت که این هفت نت می توانند از بم به زیر بارها تکرار شوند پس زمانی که نت می را دوبار مشاهده کردید تعجب نکنید .

خطوط_حامل
خطوطی است که نت ها با توجه به قرار گرفتن بین یا روی انها معنی پیدا می کنند برای مثال به جدول نتی پایین دقت کنید

نتی که روی خط سوم حامل است نت سی نام دارد .


پیشنهاد قطعی ما فرا گرفتن این روش (نت خوانی استاندارد) است ، زیرا زبان بین المللی موسیقی نت است و به هیچ عنوان پیشنهاد نمی كنیم از روی عدد یا حروف نوازندگی كنید .
پس زمانی که نتی را روی خط سوم حامل می بینیم باید نت سی نت سی وسط را اجرا کنیم
در کالیمبای دو اکتاو سه نت سی خواهیم داشت که در شکل زیر مشاهده می کنید :



نت های کالیمبا
پس اگر نت سی وسط یعنی روی خط سوم را دیدیم باید نت سی وسط کالیمبا که سم چپ قرار دارد و با انگشت بزرگ دست چپ اجرا می شود را اجرا کنیم .
( به طور کلی دو نت سی سمت راست و یک نت سی سمت چپ کالیمبا قرار دارد )

ترتیب نت های کالیمبا ماننده دیگر سازهای کلاویه ای یا … از چپ به راست نیست . بلکه فاصله سوم هر نت است برای همین اگر قرار است از نت سل یا دو پایه یک گام یا اینکه نت های کاملیمبا را به ترتیب اجرا کنیم یکی را با دست راست و یکی را با دست چپ به صدا در میاوریم
در واقع نت سل را با دست راست و لا را با چپ و همینطور ادامه دهیم باید سی را با دست راست و دو را با دست چپ اجرا کنیم .


برچسب های رنگی کالیمبا:
معمولا در انواع کالیمبا بر روی تیغه ها نوت ها حکاکی شده اند و نیاز خاصی به برچسب گذاری نیست اما این نکته نیز باید در نظر گرفت که برچسب های رنگی جهت سهولت و تسریع در روند نواختن و بهتر دیده شدن نوت ها می توانند کمک شایانی به خصوص برای کودکان باشند.

.

.

نحوه کوک با استفاداه از چکش کوک کننده کالیمبا :

برای کوک کردن ساز فقط کافی است با چکش مخصوص خود، ضربه هایی به جلو یا پشت تیغه ها وارد کنید تا تیغه های مورد نظر کمی به جلو یا عقب بروند. هرچقدر طول ارتعاش تیغه کمتر شود، صدای آن زیرتر و هرچقدر طول ارتعاش بیشتر، صدا بم تر می شود. برای اینکه بفهمید چه زمانی تیغه ها در جای مناسب و اندازه درستی قرار گرفته اند و ساز کوک شده است می توانید به راحتی از یک تیونر الکتریک یا اپلیکیشن های مشابه موبایلی استفاده بکنید. شروع به جا به جا کردن تیغه ها کنید و آن را بنوازید تا زمانی که صفحه نمایش تیونر نت مورد نظر را به رنگ سبز نشان دهد.

.

قیمت و خرید کالیمبا:

ساز کالیمبا با توجه به جنس چوب به کار ر فته شده، تعدا و جنس تیغه ها، طرح ظاهری و برند سازنده می تواند قیمت گذاری های متفاوتی داشته باشد. برند هوگو یکی از برترین برندهایی است که جهت خرید کالیمبا به قیمت ارزان و مناسب می توانید در نظر داشته باشید زیرا در محصولات این برند از بهترین تیغه های وارداتی از جنس استیل ضد زنگ استفاده شده و چوب های به کار رفته شده نیز با توجه به اقلیم مناطق مختلف ایران، تنوع و کارایی مناسبی دارند. علاوه بر این در برند هوگو ضمانت نامه کتبی کیفیت به همراه مهلت تست یک هفته ای در نظر گرفته شده است که در میان تمامی برندهای ایرانی وخارجی منحصر به فرد است